Gemeente Deventer zet data in beweging - Klantverhaal Gemeente Deventer

>

Er is brede consensus dat een programma voor datagedreven werken de hele organisatie raakt, maar dat invoering flexibiliteit vraagt. Daarbij helpt een agile aanpak met kleine stappen en continue aandacht voor de toegevoegde waarde en de organisatie- en cultuurverandering die het datagedreven werken met zich meebrengt. Uiteindelijk moet de nieuwe manier van werken wel breed landen in de processen en projecten. Tegelijkertijd is het essentieel dat er bewustzijn is bij directie/management dat het op alle aspecten inspanning en investering vraagt. Er zijn programma’s die vroegtijdig stoppen omdat er onvoldoende snel resultaten geboekt worden, maar datagedreven werken vraagt geduld. Het constant vinden en oppakken van nieuwe concrete use cases houdt datagedreven werken levend en zichtbaar. Zoals een persoon het verwoordde die we spraken: “We werken enerzijds aan aansturing op directieniveau, een horizontale governance vanuit de business; maar ook per domein klein beginnen met hele concrete werkpakketten.”

Gemeente Deventer zet data in beweging: van silo’s naar samenhang

Data als fundament
Om de beweging te ondersteunen, bouwt Deventer aan een gegevensfundament op basis van Microsoft Fabric. Dit platform ontsluit en verbindt databronnen en vormt de basis voor twee gekozen pilots: op het vlak van de energietransitie, een complex vraagstuk, en in het sociaal domein, gericht op integrale dienstverlening als vervanging van de versnipperde dienstverlening. Visualisatie speelt hierin een sleutelrol. Een Digital Twin bracht voor het eerst één gedeeld beeld tussen interne en externe partijen, door het samenbrengen van de data van alle betrokkenen in de Digital Twin. Een succesverhaal dat naar andere projecten uitgebouwd zal worden.

Mensen maken het verschil
De grootste uitdaging zit niet in technologie, maar in mensen. Medewerkers zijn vaak druk met hun werk in de eigen afdeling. Ze hebben het werken met data niet geleerd en zijn gewend om PDF’s op te leveren. Daarom is een adviseur data & beleid aangesteld die écht tussen de beleidsteams opereert en medewerkers ook praktisch ondersteunt. Geen formele data stewards, maar een verbindende rol die beleid en data samenbrengt. Er is bewust geen formeel traditioneel veranderprogramma. De beweging groeit van onderop, stap voor stap, met aandacht voor de medewerkers zodat ze weten wat we willen bereiken, dat ze daar zelf ook aan willen bijdragen en ook kunnen meedoen door ze op te leiden en te voorzien van ondersteunende tools.

Geo als verbindende laag
Geo speelt nog een niche-rol binnen datagedreven werken, maar het besef van de toegevoegde waarde groeit snel binnen de gemeente. John Kropman: “Er komen steeds meer wensen richting het Geodata team, we kunnen het werk nauwelijks aan. Deventer is in gemeenteland één van de koplopers met haar Digital Twins. Visualisatie in de ruimte helpt bij het verbinden van domeinen. Voorbeelden zoals het voorzieningen-dashboard in wijken tonen de kracht van ruimtelijke data. De ambitie is om alle beleidsvelden in één beeld te vangen — van wonen tot milieu zodat de bestuurders in staat worden gesteld om met een integraal beeld keuzes te maken..”

Blik vooruit
Deventer is al ver, maar de reis is nog lang. DGW is geen programma, maar een beweging. De aanpak is organisch, met pilots, leren en verbeteren. De ambitie? Een gemeente waarin data niet alleen ondersteunt, maar verbindt, tussen mensen, domeinen en besluitvorming. Waar visualisatie leidt tot betere keuzes, en datagedreven samenwerking.

Leiderschap en governance
In Deventer zit de CIO als strategisch adviseur aan tafel bij de directie, samen met de adviseur Mens & Organisatie en de Concern controller, dat is bijzonder in gemeenteland. De burgemeester is portefeuillehouder ICT. De CIO is opdrachtgever voor datagedreven werken en het gegevensfundament. De verantwoordelijkheid voor informatie ligt bij de domeinen. Er is een stuurgroep met de CIO als voorzitter en vertegenwoordiging van alle stakeholders. De governance groeit mee met de beweging en wordt stap voor stap opgebouwd. Er wordt nu gewerkt aan het beleggen van eigenaarschap van alle data én processen. Dit is ook belangrijk voor het bewaken van privacy- en securityrisico’s die met de komst van AI alleen maar toenemen.

De uitdaging: silo’s en ketensamenwerking
De organisatie bestaat, zoals veel andere organisaties, uit silo's. De domeinen en afdelingen werken veelal los van elkaar, terwijl maatschappelijke opgaven een integrale aanpak vragen. Ketendenken is best ingewikkeld. Het is een uitdaging om tot ketensamenwerking te komen, maar Deventer zet hierin goede stappen. Mensen spreken niet altijd dezelfde taal. Informatie wordt gedeeld via PDF’s die elkaar soms tegenspraken. Juist die versnippering vormde de aanleiding om het roer om te gooien en te zoeken naar samenhang, met data als verbindende factor. De CIO speelt hierin een belangrijke rol met zijn integrale overzicht en verantwoordelijkheid voor de informatievoorziening over de domeinen.

De start: het roer ging om
Een jaar geleden werd de aanpak van Datagedreven werken herzien. De bestaande werkwijze leverde vooral veel papier en losse bouwstenen op zonder samenhang. De reis begon met een workshop waarin ruim dertig betrokkenen samen de kernvraag stelden: Waarom doen we dit eigenlijk en hoe moeten we het aanpakken? De uitkomst was helder: geen groots veranderprogramma, maar een beweging langs de lijn van weten, willen, kunnen. Een stuurgroep met vertegenwoordigers uit alle domeinen werd opgericht, met de CIO als voorzitter. Geen papieren ambities, maar tastbare pilots waarvan we kunnen leren. De aanpak werd iteratief, mensgericht en domein-overstijgend, uniek in gemeenteland.

In Deventer is datagedreven werken geen standaard programma, maar een beweging naar werken met data. Onder leiding van CIO John Kropman kiest de gemeente bewust voor een mensgerichte en iteratieve aanpak, met als doel:
betere samenwerking tussen medewerkers, domeinen en ketenpartners.
Niet technologie, maar mensen maken het verschil.

“Ik spreek liever van mensgedreven werken, ondersteund door data dan van Datagedreven werken. De kunst en het doel is dat medewerkers, over domeinen heen, met elkaar samenwerken.”
John Kropman, CIO gemeente Deventer

De droom: van versnippering naar verbinding
Deventer kiest voor een mensgerichte aanpak om mensen te leren werken met data. De ambitie? Data inzetten voor betere beleidsvorming, integrale visualisatie en besluitvorming op basis van één gedeeld beeld. In plaats van losse PDF’s en versnipperde informatie streeft de gemeente naar samenhang en inzicht, zichtbaar gemaakt via dashboards en Digital Twins.

Titel op de overzichtspagina.

Titel op de overzichtspagina.